Ergen olmak da zor, ergen anne-babası olmak da !

Ergenlik dönemi, insanın hem çevresiyle hem de kendisiyle çatışma halinde olduğu bir dönemdir. Böyle bir dönemde genç ile anne-baba arasında çatışmalar kaçınılmazdır. Ergenler zaman zaman ebeveynlerini şaşırtan, kaygılandıran ya da çaresiz hissettiren tutum ve davranışlar sergiliyor olabilir. Ancak bu davranışlar ve çatışmalar çoğu zaman gelişim, değişim ve olgunlaşma sürecinin olağan yansımalarıdır.

Yaşam, birbirini bütünleyen gelişimsel evrelerden oluşuyor. Her evrenin beraberinde getirdiği bir değişim ve gelişim süreci; bunlara paralel de çatışmalar, zorlanmalar ve problemler var. Bebeklik, çocukluk ve ergenlik gelişim dönemleri; hayata bakışımızın, hayattaki duruşumuzun ve hayatla baş etme tarzımızın önemli ölçüde şekillendiği dönemler...

Özellikle ergenlik dönemi; gerek biyolojik, gerek psikolojik, gerekse sosyal bakımdan getirdiği değişimler, dalgalanmalar ve gelişimler açısından diğer evrelerin arasında daha da belirgin bir ağırlık taşır. Ergenlik ve ilk gençlik yılları halk arasında; “delikanlılık”, “kabına sığmazlık”, “buhran çağı” ya da “ateşli çağlar” gibi oldukça yoğun ve yüklü anlamlar taşıyan deyişlerle ifade bulurken; hayatımızın hem en özgür, en mutlu, en hareketli; hem de en fırtınalı, en krizli, en bunalımlı ve en mücadeleli dönemlerine sahne olur !

Ergenlik döneminde neler olur ?

Ergenler bu dönemde, oldukça yoğun bir dizi hormonal, fiziksel, duygusal, düşünsel, davranışsal ve ilişkisel değişim yaşarlar. Bu dönemde yaşanan değişimler ve gelişimler ile ergen, otonom -yani kendi kendine güçlü ve sağlıklı biçimde ayakta durabilen- bir yetişkin olmaya, kadınlık ve erkeklik kimliğine, annelik ve babalık rollerine hazırlanır; toplumsal rollerle sorumluluklar almaya başlar; bir mesleğe yönelir; değerleri, ahlak sistemi, hayat görüşü, kimliği ve kişiliği belirgin derecede  şekillenir...

Ergenlik dönemi ne zaman başlar, ne zaman biter ?

Ergenliğin ne zaman başlayıp ne zaman sona erdiği konusunda farklı ölçütler ve farklı görüşler vardır. Tam olarak kaç yaşında başladığı ve kaç yaşında sonlandığı; coğrafyaya, iklime ve kültüre olduğu kadar cinsiyete, genetik faktörlere ve kişisel farklılıklara göre de değişebilir. Ancak kabaca tanımlamak gerekirse, aşağı yukarı 10-12 yaşlarından 18-21 yaşlarına kadar olan dönemi kapsadığı söylenebilir.

Ergenlik dönemi; bir “bağımsızlık savaşı”…

Ergenler duruşlarıyla, davranışlarıyla, bazen giyim tarzlarıyla, dinledikleri müzikle, bazense siyasi görüşleriyle, sosyal tavırlarıyla; başta anne ve babalarına olmak üzere, topluma ve hatta dünyaya “Ben varım” ve “Ben sizden farklıyım !” demeye çalışırlar...

Ergen bağımsızlaşmaya, bireyleşmeye ve ayrışmaya çalışır; kendi değer yargılarını, prensiplerini ve yolunu belirlemeye ve bunlara sahip çıkmaya çalışır. Anne-baba ise, neler olup bittiğinden haberdar olmak, korumak ve yön vermek ister. İşte çatışma da çoğu zaman tam bu noktada başlar !

İç dünyaları zenginleşir, duyguları yoğunlaşır...

Bu dönemlerde ergenlerin duygularında ve enerjilerinde bir yoğunlaşma söz konusudur; ve bunu dışavurma ihtiyacı hissederler… Bunu bazen yüksek sesle müzik dinleyerek, bazen bağırarak ya da ağlayarak, bazen taşkın hareketlerle bazense şiir, öykü ya da günlük yazarak dışavururlar… Ergenler, ailelerinden çok akran ve arkadaşlarıyla birlikte olmayı tercih ederler ve iç dünyalarını, sırlarını, inişli çıkışlı bu yoğun duygularını onlarla paylaşmaktan yana bir eğilim sergilerler…

İki uçlu duygular ve dalgalanmalar yaşarlar !                           

Ergenler, bazen kendilerinin bile zor ayak uydurduğu ani ve şiddetli duygusal dalgalanmalar, içsel çelişkiler, gel-gitler yaşarlar. Bazen çok bencil, bazense aşırı fedakar; bazen çok yakın bazen çok uzak olabilirler. Bir yandan otoriteye karşı hararetle direnirken, diğer yandan  bağlandıkları bir kişiye sonuna kadar uyum gösterip, boyun eğerler. Bazen iyimser, enerjik, istekli ve yorulmaz olmalarına karşın; bazen birdenbire  içe kapanır, kötümser, umutsuz ve uyumsuz olabilirler…

Bu süreç ergenler için de zordur !

Ergenler genellikle baş etmesi zor ve karmaşık tutum ve davranışlarıyla, değişkenlikleriyle, ele avuca sığmazlıklarıyla bilinir ve anılırlar ! Ancak çoğu zaman, yaşadığı bu dalgalanmaların ve problemlerin ergeni ne kadar yıprattığı fark edilmez ! Bu süreç onlar için de oldukça zordur aslında... Yaşadıkları yoğun değişimlere adapte olmak her zaman çok da kolay değildir onlar için. Ve farketmemiz gereken en önemli şey şudur ki, bu dalgalanmalar çoğu zaman onların da kontrolünde değildir ! Yoğun hormonel değişimler, duygudurumlarına ve davranışlarına da yansır; tıpkı regl dönemleri öncesinde bazı kadınların yaşadığı gibi !
Bu süreçte ergenin yaşadığı içsel çatışmalar, dalgalanmalar ve hissettiği kaygılar farkedilmeli ve konuşulmalı; duyguları anlaşılmalı ve aynalanmalıdır... Yaşayacakları değişimler konusunda önceden bilgi vermek ve onları yaşayacakları sürece hazırlamak, hem size hem de onlara yardımcı olacaktır...